Muqdisho 11 Agoosto 2026: Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa la sheegay inay tallaabo diblomaasiyadeed ku hor istaagtay qorshe Somaliland ay muddo ka waday Guinea-Bissau, kaas oo la xiriiray sidii dalkaasi u aqoonsan lahaa Somaliland inay tahay dal madax-bannaan.
Warbixin uu 10-kii Agoosto 2026 daabacay wargeyska Masar laga leeyahay ee Mada Masr ayaa sheegtay in dadaalka Somaliland uu gaaray heer aad u sarreeya, iyadoo dhinaca Hargeysa uu aaminsanaa in Guinea-Bissau ay ku dhowdahay inay si rasmi ah ugu dhawaaqdo aqoonsiga.
Sida lagu sheegay warbixinta, Soomaaliya ayaa markii dambe qaaday dadaal diblomaasiyadeed oo ay ku doonaysay inay fashiliso qorshahaas, iyadoo la sheegay in Muqdisho ay taageero ka heshay Turkiga, Masar iyo Sacuudi Carabiya.
Wada-hadallo muddo socday
Mada Masr ayaa soo xigatay laba sarkaal oo sare oo ka tirsan Somaliland, kuwaas oo xog-ogaal u ahaa wada-hadallada, iyagoo sheegay in xiriirka iyo wadahadallada u dhexeeyay Hargeysa iyo Bissau ay muddo socdeen.
Sida saraakiishaasi sheegeen, wada-hadalladu waxay gaareen heer wasiirro, taas oo muujinaysay in arrintu aysan ahayn xiriir diblomaasiyadeed oo hordhac ah oo keliya, balse ay u gudubtay marxalad ay Somaliland ka filaysay natiijo rasmi ah.
Mid ka mid ah saraakiisha ayaa sheegay in saddex mas’uul oo sare oo Somaliland ah ay si gaar ah ugu safreen caasimadda Guinea-Bissau, halkaas oo ay kula kulmeen masuuliyiin sare oo ka tirsan dowladda dalkaasi.
Wafdiga Somaliland waxaa ka mid ahaa wasiirka arrimaha dibadda, sida uu sheegay sarkaalku, waxaana socdaalkaasi qeyb ka ahaa dadaallada lagu xoojinayay wadahadallada aqoonsiga.
Maxaa dhacay dabayaaqadii July?
Dabayaaqadii bishii July 2026 waxaa soo baxay warar tilmaamayay in Guinea-Bissau ay u dhowdahay inay Somaliland si rasmi ah u aqoonsato.
Haddii ay taasi dhacdo, Guinea-Bissau waxay noqon lahayd waddankii labaad ee si rasmi ah u aqoonsada Somaliland kadib Israel, taas oo 26-kii December 2025 ku dhawaaqday inay Somaliland u aqoonsatay dal madax-bannaan oo leh madax-bannaani buuxda.
Aqoonsiga Israel wuxuu Somaliland u ahaa tallaabo weyn oo dhinaca diblomaasiyadda ah, waxaana xilligaas si adag uga horyimid Soomaaliya iyo dalal badan oo gobolka ah, oo ay ku jiraan Turkiga, Masar iyo Sacuudi Carabiya, kuwaas oo taageeray midnimada iyo madax-bannaanida dhuleed ee Soomaaliya. Qaramada Midoobayna waxay xustay in tallaabada Israel ay dhalisay walaac iyo falcelin ballaaran oo gobolka ah.
Soomaaliya oo qaaday olole diblomaasiyadeed
Warbixinta Mada Masr waxay tilmaamaysaa in markii qorshaha aqoonsiga Guinea-Bissau uu galay marxalad xasaasi ah, Soomaaliya ay bilowday dadaal diblomaasiyadeed oo xooggan.
Dadaalka Muqdisho ayaa lagu sheegay inuu taageero ka helay saddex dowladood oo muhiim ah oo gobolka iyo Bariga Dhexe saameyn ku leh: Turkiga, Masar iyo Sacuudi Carabiya.
Ujeeddada dadaalkaasi waxay ahayd in Guinea-Bissau lagu qanciyo inaysan qaadin tallaabo horseedi karta aqoonsiga Somaliland, iyadoo Soomaaliya ay ku doodaysay in Somaliland ay weli qayb ka tahay dhulka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.
Warbixinta ayaa sidaas darteed sawir ka bixinaysa loollan diblomaasiyadeed oo ka dhacay meelo ka baxsan Geeska Afrika, iyadoo labada dhinac ay raadinayeen taageero caalami ah oo ku saabsan mustaqbalka Somaliland.
Somaliland iyo ololaha aqoonsiga
Somaliland ayaa tan iyo 1991 waday olole ay ku raadinayso aqoonsi caalami ah, kadib markii ay ku dhawaaqday inay ka go’day Soomaaliya xilli dalka uu galay burbur dowladeed iyo dagaal sokeeye.
Muddo ka badan saddex iyo toban sano, Hargeysa waxay dhistay hay’ado u gaar ah, waxayna samaysatay xiriirro diblomaasiyadeed iyo kuwo ganacsi oo ay la yeelatay dalal iyo hay’ado kala duwan, iyadoo ujeeddadeedu tahay inay hesho aqoonsi caalami ah.
Dadaalka Guinea-Bissau wuxuu noqday mid ka mid ah isku dayadii ugu dambeeyay ee Somaliland ay ku doonaysay inay aqoonsiga Israel uga dhigto albaab ay dowlado kale uga soo gudbaan.
Si kastaba ha ahaatee, warbixinta Mada Masr waxay muujinaysaa in rajadii laga qabay aqoonsi labaad aysan waqtigan miro dhalin, kadib markii Soomaaliya ay qaaday tallaabooyin diblomaasiyadeed oo ay taageereen xulafadeeda gobolka.
Arrintan ayaa mar kale muujinaysa in arrinta aqoonsiga Somaliland ay weli tahay mid si weyn ugu loollamaan Soomaaliya iyo Somaliland, iyadoo saameynteedu ay gaartay dalal ku yaalla Bariga Afrika, Galbeedka Afrika iyo Bariga Dhexe.
