Gedo 11 Agoosto 2026: Wararka ka imanaya gobolka Gedo ayaa sheegaya in Cabdirashiid Xasan Cabdinuur (Cabdirashiid Janan) iyo ciidamo uu hoggaaminayo ay dib ugu biireen dhinaca maamulka Jubaland, xilli ay weli taagan tahay xiisadda siyaasadeed iyo tan amni ee u dhexeysa Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo maamulka Jubaland.
Dhaqdhaqaaqa Janan ayaa kusoo aadaya iyadoo gobolka Gedo uu muddooyinkii u dambeeyay ahaa goob ay isku hayaan ciidamo kala taabacsan Dowladda Federaalka iyo Jubaland. Cabdirashiid Janan ayaa horey door muhiim ah uga soo qaatay siyaasadda iyo amniga Jubaland, gaar ahaan xilliyadii uu ahaa Wasiirka Amniga ee maamulkaas.
Warbixinno hore ayaa xusay in Janan iyo ciidamo taabacsan Jubaland ay sanadihii 2019 iyo 2020 ku jireen khilaaf xooggan oo dhinaca amniga iyo siyaasadda ah kala dhexeeyay Dowladda Federaalka Soomaaliya. Bishii Agoosto 2019 ayaa Dowladda Federaalka ay Muqdisho ku xirtay Janan, xilli uu kasoo safray dhanka Jubaland, iyadoo dowladda xilligaas ku eedeysay dambiyo culus oo ka dhacay gobolka Gedo. Janan iyo Jubaland ayaa dhinacooda xarigga ku tilmaamay arrin siyaasadaysan.
Janan iyo Axmed Madoobe oo horey isugu dhowaa
Cabdirashiid Janan ayaa muddo dheer kamid ahaa saraakiisha iyo siyaasiyiinta sida dhow ula shaqeynayay Madaxweynaha Jubaland Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe).
Xilligii doorashadii Jubaland ee 2019, xiriirka u dhexeeyay Dowladda Federaalka iyo Jubaland ayaa aad u xumaaday. Dowladda Federaalka ayaa kasoo horjeesatay doorashadii Axmed Madoobe, halka Janan uu ka mid noqday dhinicii taageeray maamulka Jubaland. Warbixin la daabacay 2020 ayaa sheegtay in khilaafka Janan iyo dowladda federaalka uu si weyn ula xiriiray mowqifkiisa ku aaddan doorashadii Jubaland iyo taageerada uu u muujiyay Axmed Madoobe.
Xaaladdaas ayaa ugu dambeyn horseeday in Janan uu ka baxo gacanta Dowladda Federaalka, waxaana dib loogu arkay dhinaca Jubaland. Sannadkii 2020-kii, ciidamo uu hoggaaminayay Janan ayaa sidoo kale dagaallo la galay ciidamo Dowladda Federaalka ah oo ku sugnaa Beledxaawo, taasoo xiisadda Gedo sii xoojisay.
Mar kale ayuu Janan uga soo muuqday dhinaca Jubaland
Dhaqdhaqaaqa cusub ee Janan ayaa kusoo beegmaya xilli gobolka Gedo uu mar kale noqday goob muhiim u ah loollanka u dhexeeya Muqdisho iyo Kismaayo.
Sannadkii 2025, Janan ayaa mar kale ka soo muuqday gobolka Gedo, waxaana warbixinno xilligaas la qoray lagu sheegay inuu abaabul ciidan ka waday Beledxaawo, iyadoo ciidamo uu hoggaaminayay ay la wareegeen xarumo dowladda ah. Warbixin kale ayaa sheegtay in ciidamo uu watay Janan lagu daray ciidamada Dowladda Federaalka, isla markaana loo qorsheeyay arrimaha amniga degmada iyo deegaannada ku xeeran.
Sidaas darteed, dib-u-soo muuqashada Janan ee dhinaca Jubaland waxay xambaarsan tahay muhiimad siyaasadeed iyo mid amni, gaar ahaan marka la eego taariikhda dheer ee uu ku leeyahay khilaafka u dhexeeya labada dhinac.
Xiisadda Dowladda Federaalka iyo Jubaland
Khilaafka Dowladda Federaalka iyo Jubaland ayaa muddooyinkii dambe xoogga ku saarnaa maamulka gobolka Gedo, arrimaha doorashooyinka iyo awoodda ay labada dhinac ku leeyihiin deegaanada Jubaland.
Dowladda Federaalka ayaa horey u qaadday tallaabooyin ciidan oo lagu xoojinayo joogitaankeeda Gedo, halka Jubaland ay ku adkeysatay inay mas’uul ka tahay amniga iyo maamulka deegaanadeeda.
Dagaallo iyo iska horimaadyo ayaa horey uga dhacay Beledxaawo, Doolow iyo deegaano kale oo gobolka Gedo ah. Warbixinno hore ayaa muujiyay in ciidamada labada dhinac ay isku dhaceen, iyadoo xaaladdu mararka qaar saameyn ku yeelatay shacabka iyo isu socodka dadka.
Dib-u-soo laabashada Janan iyo ciidamo uu hoggaaminayo ee dhinaca Jubaland ayaa sidaas darteed dhalin karta su’aalo cusub oo ku saabsan jihada ay qaadan doonto xaaladda amni ee Gedo iyo xiriirka u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo maamulka Jubaland.
