TEHRAN 24 Agoosto 2026: Dowladda Iran ayaa qiimeyneysa martiqaad la sheegay in loo fidiyay inay ku biirto Heshiiska Wadajirka ah ee Difaaca Makka, oo ay dhawaan kala saxiixdeen Sacuudi Carabiya, Turkiga iyo Pakistan, iyadoo dalalka Bariga Dhexe ay wajahayaan isbeddello cusub oo dhinaca amniga iyo iskaashiga milatari ah.
Mehdi Rahimi, oo ah madaxa wakaaladda wararka rasmiga ah ee baarlamaanka Iran, ayaa sheegay in Tehran ay heshay martiqaad ku saabsan ku biirista heshiiska, isla markaana arrintaasi ay haatan ka socoto qiimeyn gudaha ah.
Rahimi wuxuu sheegay in Iran ay soo dhaweynayso dadaallada ay dowladaha gobolka ku doonayaan inay ku dhistaan hannaan amni oo ay iyagu hoggaamiyaan, halkii ay si buuxda ugu tiirsanaan lahaayeen quwadaha shisheeye.
Heshiis cusub oo difaac
Heshiiska Difaaca Makka waxaa 7-dii Agoosto magaalada Makka ku kala saxiixday Dhaxal-sugaha Sacuudiga Mohammed bin Salman, Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdogan iyo Ra’iisul Wasaaraha Pakistan Shehbaz Sharif.
Qodobka ugu weyn ee heshiiska ayaa ah in weerar lagu qaado mid ka mid ah saddexda dal loo arko weerar lagu qaaday dhammaan dhinacyada heshiiska.
Heshiiska ayaa loo arkaa isku day lagu xoojinayo iskaashiga difaaca ee saddexda dal iyo in la dhiso awood ay si wadajir ah uga jawaabi karaan khataraha amni ee gobolka.
Si kastaba, weli si cad looma qeexin qaabka militari ee ay saddexda dowladood uga jawaabi doonaan haddii mid ka mid ah dalalka heshiiska ku jira la weeraro.
Iran weli si rasmi ah uma xaqiijin
Inkasta oo Rahimi uu sheegay in Tehran ay heshay martiqaadka, Wasaaradda Arrimaha Dibadda Iran weli si rasmi ah uma xaqiijin arrintaas.
Sidoo kale, Sacuudi Carabiya, Turkiga iyo Pakistan ayaan si rasmi ah u shaacin in Iran loo soo bandhigay inay xubin ka noqoto heshiiska.
Si kastaba, hadalka ka soo baxay Iran wuxuu muujinayaa in Tehran ay si dhow ula socoto qorshaha iskaashiga amni ee saddexda dal.
Iran ayaa hore u sheegtay inaysan walaac weyn ka qabin heshiiska. Afhayeenka Wasaaradda Arrimaha Dibadda Iran Esmail Baghaei ayaa 10-kii Agoosto sheegay in Tehran aysan u arkin heshiiska mid ay sabab uga walaacdo.
Erdogan oo doonaya in heshiisku ballaarto
Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdogan ayaa hore u sheegay in heshiiska uusan ku ekaan doonin saddexda dal ee hadda saxiixay.
Erdogan ayaa sheegay in Turkigu doonayo in mustaqbalka dalal kale oo gobolka ah ay ku soo biiraan iskaashigan, isagoo tilmaamay in himiladu tahay in la helo hannaan amni oo ay dalalka gobolka si wadajir ah uga shaqeeyaan.
Haddii Iran ay ku biirto heshiiska, waxay noqon kartaa isbeddel weyn oo ku yimaada qaab-dhismeedka amni ee Bariga Dhexe, maadaama Tehran ay muddo dheer xiriir adag oo siyaasadeed iyo mid amni la lahayd Mareykanka iyo qaar ka mid ah xulafadiisa gobolka.
Maxay ka dhigan tahay haddii Iran ku biirto?
Ku biirista Iran waxay heshiiska ka dhigi kartaa mid ka duwan qaabkii hore ee loo dhisay.
Iran waxay leedahay awood militari oo muhiim ah, sidoo kale waxay saameyn siyaasadeed iyo amni ku leedahay qaybo badan oo Bariga Dhexe ah. Sidaas darteed, haddii Tehran ay aqbasho martiqaadka, heshiisku wuxuu yeelan karaa miisaan siyaasadeed iyo istiraatiijiyadeed oo aad uga weyn kii markii hore la qorsheeyay.
Dhanka kale, waxaa weli jira su’aalo ku saabsan sida Iran, Sacuudi Carabiya iyo Turkiga ay u maareyn doonaan khilaafaadka siyaasadeed ee u dhexeeya iyo sida ay heshiis difaac oo wadajir ah uga wada shaqeyn karaan.
Masar oo aan weli ku jirin
Doodda ku saabsan ballaarinta heshiiska ayaa sidoo kale soo bandhigtay kala aragti duwanaansho ka dhex jira dalalka gobolka.
Warar hore ayaa sheegay in Sacuudi Carabiya aysan xilligan doonayn in Masar lagu daro heshiiska, inkastoo Turkigu uu daneynayo in iskaashiga loo ballaariyo dalal kale.
Haddii Iran ay ku biirto halka Masar ay bannaanka ka sii joogto, arrintaasi waxay muujin kartaa in isbahaysiyada cusub ee Bariga Dhexe aysan si fudud ugu dhisneyn xulafaysigii hore, balse ay ku saleysan yihiin danaha amni iyo siyaasadeed ee isbeddelaya.
Gobolka oo raadinaya hannaan amni oo cusub
Heshiiska ayaa soo baxaya xilli dowlado badan oo Bariga Dhexe ah ay dib u qiimeynayaan sida loo wajahayo khataraha amni ee gobolka iyo heerka ay ugu tiirsanaan karaan dammaanadaha amni ee Mareykanka.
Haddii Iran ay aqbasho martiqaadka, tallaabadaasi waxay noqon kartaa mid ka mid ah calaamadaha ugu waaweyn ee muujinaya in dalalka gobolka ay doonayaan inay si weyn uga qayb qaataan dhismaha hannaan amni oo ay iyagu leeyihiin.
Go’aanka Tehran ayaa sidaas darteed noqon kara mid saameyn ku yeesha mustaqbalka xiriirka Iran iyo dalalka Khaliijka, isla markaana wax ka beddela qaabka ay dowladaha Bariga Dhexe u dhisayaan iskaashigooda amni.


